Konuk

Ana Sayfa |  Hakkımızda |   Yayın Kurulu |  Yayın İlkeleri | Arşiv | Son Sayı | İletişim

Giriş


 

Хакасская  лексикография на современном этапе
Каскаракова Зинаида Ефремовна
MTAD 2011,8(4):75-81; DOI: 10.1501/MTAD.8.2011.4.52
E-yayın Tarihi: 28 Şubat 2012
Makale (PDF 311 KB)

 

Contemporary Khakass lexicography
KASKARAKOVA Zinaida Efremovna  
JMTS 2011,8(4):75-81; DOI: 10.1501/MTAD.8.2011.4.52
Published online: 28 February 2012
Article (PDF 311 KB)

 


 

ÖZET
Hakas edebî dilini ortaya çıkaran her bir unsurun; gramerin, yazımın ve zengin söz varlığının kendi tarihi vardır. Hakas Türkçesinin söz varlığı sisteminin incelenmesi bir dereceye kadar Hakas sözlükçülüğüne de değinmektedir ki, bu konu Hakas araştırmalarının güncel meselelerinden birini oluşturmaktadır. Sözlükler dilin söz zenginliğininin temelini oluşturan söz varlığının araştırılması için temel kaynaklardır. Bugün Hakas leksikografyasında iki dilli sözlükler, terim ve uzmanlık alanlarına yönelik 22 sözlük mevcuttur, bunlardan 16’sı ikidilli sözlüklerdir. Böylece Hakas sözlükçülüğünde en geniş yeri iki dilli sözlükler tutar. Bugün Hakas Dil, Edebiyat ve Tarih Bilimsel Araştırma Enstitüsü (HakNİİYALİ) Hakas Türkçesinin açıklamalı sözlüğünün hazırlanması çalışmalarını yürütmektedir. Genel olarak son on yılda Hakas dilbiliminde sözlükçülükte, özellikle de uygulamalı çalışmalar alanında önemli başarılar elde edildiği söylenebilir. Hakasya’da çok çeşitli sözlükler hazırlanmakta ve hazırlanmaya devam etmektedir.

ANAHTAR SÖZCÜKLER
söz, sözlükçülük,  söz varlığı, sözlük, sistemleştirme.


ABSTRACT
Dictionaries are one of the basic sources to study vocabulary which forms the basis of any language riches. The demand for dictionaries of the Khakass Turkish appeared a long time ago – in the first years of the creation of The Khakass writing system (1926). It should be emphasized that considerable measures were taken in systematization of lexis and development of educational lexicography. At the present time there are 22 bilingual, thematic and terminological dictionaries in the Khakass lexicography. Bilingual dictionaries hold the basic position in the Khakass lexicography – they are 16. Today the staff of the Language department of the Khakass Research Institute of Language, Literature and History works at compilation of an explanatory dictionary of the Khakass Turkish. Besides, the Khakass lexicography had considerably advanced during the past decades. It especially concerns to practical work: dictionaries of different types are published. Thus today lexicography is a form of an advocacy of speech culture and literary standards. That is why the dictionaries of modern Khakass Turkish qualified for normalization of standard language and promotion of speech culture are necessary.

KEY WORDS
lexis, lexicography, vocabulary, dictionary, systematization

KAYNAKLAR / BIBLIOGRAPHY

АНЖИГАНОВА О.П., БАСКАКОВ Н.А., БОРГОЯКОВ М.И. и др. (2006)  Хакасско-русский словарь. Новосибирск: Наука.
БАСКАКОВ Н.А., ИНКИЖЕКОВА-ГРЕКУЛ А.И. (1953) Хакасско-русский словарь. Москва: Государственное издательство иностранных и национальных словарей.
ДОМОЖАКОВ Н.Г. (1948) Орфографический словарь. Абакан:  Хакасское книжное издательство.  
ДОМОЖАКОВ Н.Г., КАРПОВ В.Г., КОПКОЕВА Н.И. и др. (1961) Русско-хакасский словарь. Москва: Государственное издательство иностранных и национальных словарей.
ДОНИДЗЕ Г. (1955) Хакасско-русский словарь. Вопросы хакасского языка и литературы. Абакан: Хакасское книжное издательство.
КАЗАНАКОВ А.Т. (1939) Орфографический словарь. Абакан: Хакасское книжное издательство.   
КАСКАРАКОВА З.Е. (1997) История хакасской лексикографии. Ежегодник ИСАТ, выпуск I, Абакан: Издательство Хакасского государственного университета им. Н.Ф. Катанова, 20-26.
КАТАНОВ Н.Г. (1928) Хакасско-русский словарь. Абакан: Хакасское книжное издательство.
МАРТАН-ООЛ М.Б. (2007) Тувинская лексикография на современном этапе. Подвижники сибирской филологии: В.А. Аврорин, Е.И. Убрятова, В.М. Наделяев. Новосибирск: Новосибирский  государственный университет. 
ПАТАЧАКОВА Д.Ф., САГАЛАКОВА Е.М., ТОРБАСТАЕВА А.И. (1994)  Хакасско-русский словарь. Абакан: Хакасское книжное издательство.
ЩЕРБА Л.В. (1940) Опыт общей теории лексикографии. Основные типы словарей,  Известия АН ОЛЯ, вып.3, 63.

.

Yazışma / Correspondence:

Каскаракова Зинаида Ефремовна,
Filoloji Bilimler Adayı, Hakas Dil, Edebiyat ve Tarih Bilimsel Araştırma Enstitüsü Uzmanı

Adres/Adress: Хакасский научно-исследовательский институт языка, литературы и истории, г. Абакан, республика Хакасия. E-posta:  tarakanova2003@inbox.ru

Alındığı Tarih/Received September 10 2011

 

 

Ankara Üniversitesi | Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi  | Bölüm Ana Sayfası 
Telif Hakkı © 2004, AÜ DTCF Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü. Tüm hakları saklıdır.
  Sıhhiye - Ankara, TÜRKİYE
| Tel.: +90312 310 32 80  | Faks: +90312 310 57 13 | E-posta